در دوران کهن ، شب مظهر تاریکی ،  تباهی و وحشت بود و مردم سعی میکردند که شب هنگام با روشن کردن آتش ، تاریکی و پلیدی را از خود دور کنند . شب یلدا ، که اولین شب زمستان و طولانی ترین شب سال است ، مظهر تسلط تاریکی بر زمین شناخته می شد و چون فردای آن ، روشنایی بر تاریکی غلبه می کرد ، ایرانیان باستان تولد دوباره خورشید را که مظهر نور و روشنایی است ، پس از چنین شب طولانی جشن می گرفتند و شادی می کردند .

یلدا واژه سریانی و به معنی تولد است ، ایرانیان قدیم در شب یلدا آتش می افروختند و تا صبح به جشن و پایکوبی می پرداختند . در این شب از آجیل و میوه های مختلفی مانند هندوانه ، انار ، خربزه ، سیب و خرمالو نیز می خوردند که هر کدام از آنها نماد خاصی بود . بعنوان مثال هندوانه که برش های مدور داشت ، نماد خورشید  و یادآور گرمای تابستان و فرونشاندن عطش بود  و انار صندوقچه ای از دانه های مروارید سرخ، نماد زایش و تعدد و روییدن به شمار می آمد .